Sabiá qu'aquò se fasiá per las femnas, mas, i a longtemps... Ne'n i a de las istòrias entau, dins ma familha, de femnas maridadas a daus espanòus que perden lor nacionalitat francesa mai daus mainatges que podian pas aver la nacionalitat dau pair (republican espanhòu exilat en França) ni de la mair francesa... Enfin, cresiá qu'era avant...

Non. La França a pas chamnhat. Pas mai de nacionalitat francesa (e subretot pas mai de drechs civics que van emb la nacionalitat) per los que van coma l'estrangier... Mariane lors ditz : Quò se fai pas de se maridar coma un autre òme ! Defòra de nòstra bela nacion eterosexuala !

L'identitat nacionala seriá eterosexuala ? Faudriá demandar au ministèri...

Comments

Comments

Dempuei quauques jorns, dempuei son ospitalizacion, esperave sa mòrt. Aüei, sei triste. Avem perdut Aimé Césaire, un pensador daus grands. Lo descrubiguei quand era collegian, a la desvirada d'una explicacion de texte.

" (...) Au bout du petit matin, au-delà de mon père, de ma mère, la case gerçant d'ampoules, comme un pêcher tourmenté de la cloque, et la toit aminci, rapiécé de morceaux de bidon de pétrole, et ça fait des marais de rouillure dans la pâte grise sordide empuantie de la paille, et quand le vent siffle, ces disparates font bizarre le bruit, comme un crépitement de friture d'abord, puis comme un tison que l'on plonge dans l'eau avec la fumée des brindilles qui s'envole... Et le lit de planches d'où s'est levée ma race, tout entière ma race de ce lit de planches, avec ses pattes de caisses de Kérosine, comme s'il avait l'éléphantiasis le lit, et sa peau de cabri, et ses feuilles de banane séchées, et ses haillons, une nostalgie de matelas le lit de ma grand-mère (...) "

Fuguei frapat per la fòrça de sa poesia, de sos mots, de la credada de revòlta de chade frasa. Mai grand, legiguei 'queu Cahier d'un retour au pays natal en entier. Mai la Tragédie du Roi Christophe. Mai son Discours sur le colonialisme. Un discors essenciau per la dignitat. La dignitat dau pòple negre de segur, mas la dignitat de l'umanitat entiera subretot. Contra la barbaria. Trobar l'uman darrier nòstra diversitat. L'universau se tròba pas dins l'uniformizacion, l'assimilacion, dins 'n'identitat nacionala fabricada dins un ministèri, l'universau es çò qu'avem en comun, n'autres umans, tant dins la negrituda de Césaire coma dins nòstra occitanitat o catalanitat, dins nòstra identitat.

Comments

Daus dalhaires volontaris d’OGM dont l’accion non violenta fuguet declarada legitima au temps dau proces d’Orleans dau 27 d’octòbre 2005, fugueren declarats copables au temps dau proces en apelada mai en cassacion. Aüei son convocats per daus prelevaments d’ADN per los inscriure sus lo fichier de la delinquéncia que aura regarda tots los crimes... o belament perque, curiosament, la delinquéncia financiera es dispensada d’inscripcion a ’queu fichier.

Los que refusan de soplar a ’quilhs prelevaments passan au tribunau correcionau e encorren de las penas de 1500€ d’esmenda mai 6 mes de preison.

Qu’es lo cas de l’Alain Dorange convocat lo 6 de mai 2008 au tribunau correcionau de Limòtges, plaça d’Aine, per refus de prelevament d’ADN. Emai, sus un planh de la societat Monsanto, òm lo persec per participar a ’na “associacion de maufactor”.

Los signataris de ’quela peticion denoncian la temptativa de criminalizacion de las accions militantas mai sindicalas que se desvelopa actualament en botar sus lo mesme plan los crimes a caractari sexuau, los actes de terrorisme mai las accions legitimas de contestacion. Apelan a jùnher lo comitat de sosten de l’Alain Dorange a l’enchaison de sa comparucion davant lo tribunau de Limòtges per refus de prelevament d’ADN.

Per signar la peticion : http://adn-dorange.net/spip.php?article1

Comments

Comments

Tot fai ventre
Per vut que 'quò rentre

Un mandin Tiston Magardeu
Tustava chas Monsur Bordeu
Lo medecin, e eu credava
Vers las fenestras qu'eu 'visava :
Deibretz-me Monsur Nanbonin
(Eu voliá dire d'Antonin)
Monsur Bordeu, que s'aprestava
A far 'na corsa que preissava
Draiba se mesme a Margadeu
Que demandez-vous ? disset-eu.
" Qu'es Jaquilhon nòstre mainatge
Que vai murir ! N'es plan domatge !
Eu ten 'na feure de chavau,
Son ventre e son cuu li fan mau !
Quan eu fai sos besoenhs 'quò frolha,
Diriatz que son ventre s'esbolha !
Si vos ne venetz pas d'abòrd
Quand vos vendretz eu sirá mòrt !
Vos vesetz ben coma 'quò praissa ?
'Quò n'es mas meitat chamin d'Aissa..."

Quand eu l'i 'net l'apres-disnada,
La mair Margadeu mins treblada
Li disset : "Lo pitit vai mielh.
Lo cresiá fotut despuei ier,
Mas li ai fach un cataplasme,
E coma ne trobava chas me
De grana de lin p'un mijon
Li ai far un grand galeton
Qu'ai metut bien chaud sus sa pança
Qu'ei ce qu'a far virar la chança,
Lo paubre pitit deurm despuei
Sens gemar, sens deibrir los uelhs."

Lo medecin se 'praima, 'visa,
Leva lo linçòu, la chamisa,
E ditz : "Ente es 'queu galeton ?
- Eu l'i es ben ! - Non n'i a ren dau tot."
Aquí Jaquilhon se revelha
E sa mair li ditz dins l'aurelha :
"Ton cataplasme ente es-t-eu ?
Tu ses coijat dessus benleu ?
- N'es gran, mas coma s'esmijava
Bocin a bocin lo minjava.
- Ié, coquinard ! gròs beleton !
Tu l'as minjat lo galeton ! "
Monsur Bordeu crevant lo rire
Se met de poschar e de dire :
"Lechadier ! Si t'as 'gut la suor
'Quò deviá 'ver fòrça sabor !
E ben, fau chamnhar de recepta ;
Metetz li tantòst 'na moleta,
Que li breche bien lo bedon,
'Quò 'quí lo garirá a fond."

La consurta eriá 'chabada,
Mas 'la ne fuguet pas paiada.
Bordeu partiguet en risent,
'Quò fuguet tot son paiament.

Comments

Comments

Lo jorn de la Sent-Lop, eriá plantat davant la patacha d'un que 'racha las dents - mai que l'i s'entend, mon arma ! De lo veire far, auriatz dich que qu'es pus aisat a 'rachar que la trenuja... Lo 'visava donc despavar las maschoiras quand lo grand Chali de Coses se 'presmet e me disset entau :

"Bona feira ! Quò s'es bien vendut uei ! N'es quò pas ?
- E plan, dissei iu, quò assetz bien marchar.
- E ben ! Veses-tu, se disset-eu, ilhs an beu credar contre se, mas quò se veu ben ce qu'eu fai !
- Qui !
- Qui ?? E perdiu, qui vòles-tu que quò siá ? Lo generau !... Lo Bolanger !... Mai qu'eriá temps qu'eu se remudessa...
- A ! Bogre de lordaud... Lo Bolanger ! Que vòles-tu qu'eu li fase ? Eu ne sap benleu pas quantben vau 'na junja de tres mes - Quò n'es pas a me que fau contar 'quelas nhòrlas,
- Plan ! Plan ! tu ses tròp fin ò ben tròp bestia, ten, per veire quò ; mas me iu sabe, e que me 'pele pus Chali si quò n'es pas lo generau Bolanger qu'a relevat las feiras.
- Mas, esnaucat que tu ses, si qu'eriá se, eu auriá tot relevat ; e, uei, n'ai pas pogut vendre mon pòrc... Ilhs n'an pas aumentat lo pòrc ? Dija ? ... Anetz, parla ? An-t-ilhs aumentat lo pòrc ?
- Los pòrcs, los pòrcs... tu ses franc coma 'na codena, te. - 'Laidonc, tu voldrias que lo generau 'guessa tot fach d'un còp ! E ben, eu s'es pas dengueras esmajat dau pòrc, veiquí tot. Mas sai ben segur qu'eu ne vai pas tardar... Aura que l'autre bestiau a montat, eu vai se metre apres los pòrcs..., t'ò veiras ben a l'autra feira.
- E ben, li dissei iu, mon Chali, quò se pòt : t'as benleu rason : qu'ei benleu que sai 'na lura ! Adiu..."

Comments

1) de las framboisas dins un calhadís

2) de la confitura de framboisa sus de la briòcha

3) un gasteu au chocolat en fòrma de Casimir emb de la confitura de framboisa dedins

4) de las moules-frites emb una gueuze framboise

5) de la glaça au citron emb un colis de framboisa

6) dau muesli, dau lach, de las framboisas

7) daus chips au vinagre mai 'na bevencha plan chimica a la framboisa (sovenir culinari de mon prumier viatge en Anglaterra...)

8) de las framboisas mai dau pisson de rainard (e òc, fau pas minjar las framboisas a nautor de rainard dins un bòsc sens las lavar...)

9) minjar de la glaça a la framboisa emb una cigarreta russa a la plaça dau culher

10) de las framboisas emb un pauc de sucre dessus

Sei monomaniaque ? Non...

Comments

Quand se maridet son ainada
La p'ita sòr plan revelhada
A sa mair disset tot d'un còp :
- " Lo maridatge qu'es aquò ?
- " Tu iò sauras quand t'auras l'atge
Mocha ton nas en atendant,
Disset la mair, p'ita benlant,
E laissa-me far mon obratge ! "
Mas totjorn la p'ita disiá :
- " Lo maridatge qu'es aquò ?
A la fin, coma um s'eimagina,
Agaçada d'entau l'auvir,
La mair 'chabet per s'esmalir,
E troçant la p'ita coquina
Vlin-vlan ! Sos cinc dets vigorós
Se marqueren sur los jarrons :
- "Vei-lo-quí, meschanta gamina,
Lo maridatge ! disset-la."
Mas la p'ita ne pura gròs.
La sabiá ce que la voliá
A la nòvia 'la corguet dire :
- " 'Questa vetz qu'es 'chabat de rire,
Sabe tot e planhe ton sòrt.
T'as tròp de malur prauba sòr !
Tu purarias coma un mainatge
Si tu sabias ce que t'atend ;
Qu'es dau pròpe lo maridatge
Mos dos jarrons n'en flameten "

Comments

Sembla qu'es Clara Zetkin, jornalista alemanda, e amija de Rosa Luxemburg, que seriá a l'origina de la jornada de las femnas. En 1910, 'quela militanta de la causa feminina, organizet 'na granda manifestacion internacionala per la promocion daus drechs de las femnas. A son apelada, 'na centena de femnas vengudas de 17 país se 'masseren a Copenaga. 'Las decideren d'instaurar 'na jornada internacionala de las femnas dont l'objectiu prumier era d'obtener lo drech de votason. Correspond 'quela data, a l'anniversari d'una chauma d'obrieras a Nuòva York en 1857 o ben a 'na celebracion americana, qu'es pas segur mas quò l'i fai ren...

Comments

Comments

Janton eriá fantassin despuei quauques jorns. Lo diumenc eu s'en vai veire son amic Piare, dragon e jòune sodard coma ilh. Piare eriá netiant son chavau e fier d'èsser cavalier. Eu li disset :

- Benleu voldriás tu èsser dragon coma me ?
- Non, li respondet Janton, aimeriá èsser chavau.
- Perque, disset Piare estonat ?
- Si èria chavau, disset mon Janton, auriá un dragon coma te per me torchar lo darrer.

Despuei 'queu jorn, jamai lo dragon ne se vantet de sa montura devers un fantassin.

Comments

Comments

Aüei, lo 21 de belier 2008, es la jornada internacionala de la lenga mairala. Ieu parle lo frances. Magalí parla l'occitan. Ma granda l'espanhòu. Lo pitit Raphael, franco-austrian de dos ans te respond en alemand, dialècte austrian bas, quand tu li parlas en frances. Mas, per dire medrescoderza, coneis nonmas lo mot en frances.

96% de las lengas son parladas per 4% de la populacion mondiala. 4% de la populacion mondiala ten 96% de la diversitat umana. Benleu, ne'n fas tu partida. 'Laidonc, aüei, fai la viure 'quela diversitat. Mai deman. Mai passat-deman. Te 'restas pas !

Comments

Quand èria jòune garçon
Sentiá au temps de la prima
Quauqua ren coma un frisson
Que me passeva pertot !

Uei que sei un vielh Janton
Ne dise mas per la frima
Que qu'es 'na brava sason :
Ne sente pas ren dau tot.

Quand èria jòune garçon
Qu'èria lo temps de la fringa
Farfolhava un pauc pertot
Lo parpalh de Marguisson

Uei que sei un vielh Janton
Ne'n balhariá pas 'n' espinga
Lo pus pitit galeton
Me vau mielh qu'un gròs teton !

Quand èria jòune garçon
Me demenava a la dança
Per embrucir Catisson
A travers son cotilhon.

Uei que sei un vielh Janton
Aime mielh sunhar ma pança
N'aime mas la Nardisson
Quand 'la fai lo marendon.

Quand èria jòune garçon
Aimava far la deguelha
Dins lo claus darreir maison
Coma la granda Lison.

Uei que sei un vielh Janton
Aime mielh una botelha
De bon vin de petaron
L'amor qu'es plan ren dau tot.

Comments

Comments

Comments

Comence per 'queu qui me metet dins 'quel engranatge terrifiant dau premi solidari. Lo Jan-Peire, tan rapieta coma clafotis, chivalièr de la rampeta. Bèth chivalièr, de segur, qui partitz tà la guerra. Mai te legisse, mai descubre ton univers, tos combats, daus còps los meus, mai te vòle rescontrar. Lo prupchen còp que venes a Limòtges, ditz-me-lo e 'nirem tornar far lo monde davant quauquas bevenchas.

Contunhe per 'quela Mela que me faguet descubrir lo blòg en occitan emai que la grafia SMS se pòt adaptar a la lenga nòstra. Cerchave coma escotar Radio Lenga d'Òc sus Internet. Trobei pas lo liam. Trobei ton blòg. Trobei 'na femna sensibla, plena d'umor, lo cuòu entre dos versants de las Pirineus. Longtemps, fugueres nonmas dos pes per ieu. Era avant l'estiu passat. Aura, ses tanben un risolet. Te deve totjorn un Beuk Cola sus l'estand de Gardarem la Terra.

Oblude pas un autre Jan-Peire. Lo Cavaillé e sos còps de gula. Un blòg important, necessari. Un trabalh de reflexion, un trabalh de recercha maitot coma sus Ponticauds.org. Merces per tot 'quò. Merces per ta participacion au Forum Sociau Lemosin en 2005. E merces per lo restò a Besièrs en 2007 !!!

Acabi per un tipe qui n'ei pas un blògaire. Lo Tederic Merger. Que hè un tribalh de recèrca, d'animacion formidable sus Gasconha dab lo son sit Gasconha.com e la soa lista G(V)asconha Doman. Que'm hasó descubrir los ligams entre la cultura gascona e la cultura basca. Un pont entre Occitània e Euskal Herria. Que't esperi tornar veser a Bordèu o alhors.

Comments