Ieu maitot !!!!

I a quauques mes, un plan famos grope occitan se copet en dos. Despuei, me damandava ente era passat l'autre bocin... Merces a Segalas-k (que podriá escriure mai suvent sus son blòg...), sabe ente es ! Se 'pela lo Pòple de l'Orb, es 'na fanfara trans rock’n roll e ne'n veiqui 'na pita video. Mai de son sus lor myspace.

Veiqui un reportatge d'Infòc (Barcelona TV) sus la constitucion d'una academia per la lenga occitana. En esperar que nòstres academicians siran mens colhons que los frances... enfin, quò deuriá esser plan 'cepte, la França a los academicians los mai colhons dau monde !!!!

La femna qu'aima l'òme avant lo maridatge
Porte atteinte à l'identité nationale

L'òme qu'aima l'òme estrangier
Porte atteinte à l'identité nationale

L'òme que parla la lenga de son pair mai dau pair de son pair
Porte atteinte à l'identité nationale

Blu blanc roge
Nòstras vitas saulhan lo drapeu de l'identité nationale

Mas nòstre drapeu es roge dau sang daus oprimats
Mas nòstre drapeu es negre de nòstras coleras

En esperar d'aver un pauc mai de sòus per me 'chaptar lor darrier disc, veiquí 'na video d'un concert dau Mauresca Fracas Dub a Montreux. 'Na video que sina bon son reggae dancehall que me fai tornar trobar las nuechs afroparisencas de ma jounessa, color ti'punch mai rhum bois bandé. 'Na video ente lo ragga es occitan mas la ritmic West Indies.

Big up aus collegas de Gwada mai de Madinina perduts sus 'queu blòg occitan. Toi même tu sais ! Un jorn, l'i faudrá 'nar au Notting Hill Carnival...

'N'autra nhòrla dau pair Dugay d'a Borganuòu. 'N'istòria de chareta que nos podriá tornar 'ribar emb la fin dau petròli...

Veiqui 'na fabla de Jan Focaud escricha a la debuta dau segle 19.
Sa morala es finalament un pauc feminista, çò qu'era pas possible emb la fabla de la Fontaine. Perque la graula occitana es 'na domaisela e lo corbeau frances un òme.

L'i avia 'na vetz 'na vielha graula
Perchada sur 'na granda gaula,
Que tenguet un fromatge en son bec
Ieu vos diria pas bien ente 'la lo raubet
Un renard, dessot, la vistava
Entre se-mesme eu complòtava
De lo li 'ver, mai lo li 'guet,
E veiqui coma eu s'i prenguet
" Adissiatz madama cornelha !
Daus auseus vos setz la mervelha ;
A mon eivis, ren de si beu
Que la femela d'un corbeu !
Quaus pes ! Quau testa ! Quau plumatge !
Sens mentir, si vòstre ramatge
Es a l'avenent
Tres certainament
Dessur tots los auseus vos n'emportatz la palha
Dins los bòscs n'i a p'un que vos valha
Ni paun, ni rossinhòu, ni cigne, ni senilh
N'i a mas vos que siatz lo fènix "
De s'entendre vantat, 'la suflava de jòia
Aitanpauc 'la ne'n paiet l'òia
Esser lo fènix daus auseus !
A ! 'la trobava quò tant beu !
De mielh chantar que tots la veiqui que se pica ;
Per mostrar sa bela musica
L'esbetida draiba lo bec
Ma fe lo fromatge tombet.
Plan content de l'aver finada
Mon dròlle de renard ne'n fai mas 'na gorjada
Mai denguera 'quel insòlent
Li fai, en la quitant, 'queu malin compliment :
" Aprenetz bela damoisela
Que ne'n còsta per esser bela,
Vòstre fromatge es 'na leiçon "
- Mai ne'n paiei plan la faiçon
Disset, en prenent la volada,
Nòstra graula tota escunlada
" Ne crese pas que p'un renard ! ...
Jamai pus ! ... Mas qu'era tròp tard. "

'Queu conte es per nos tots, mas surtot per las filhas ;
Los garçons las tròben gentilhas
E quand l'aurian lors nas ròtats
'Las son totas de las beutats
'Quela que pren plaser d'entendre 'queu lingatge
Que prenie garda a son fromatge.

Nhòrla de Lingamiau publicada dins l'Almanach Limousin en 1905.

L'i a 'na cinquantena d'ans, chas Pinpon dau Montin 'vian un pitit que se 'pelava Jaque ; mas n'autres lo 'pelavan Jacon, si n'es quauques vetz Jaquilhon. Pitit Jacon, que 'viá trapat sos dietz ans despuei las prunas, ne 'viá gaire seurtit dau vilatge si n'es per 'nar au pàisser ente eu tochava las vachas.

Un mandin, son pair li disset : " Ten, Jacon, 'trapa 'quela 'gulhada. Nos vam 'nar a Limòtges, se disset-eu, nos vam menar la junja qu'ai venduda chas Manton. Tu segras de per darreir per la fissar quand 'la fará son empaurida, e tu portaràs tanben 'queu pitit bissac de calaus per lo laissar a l'auberja de la Barny, quand nos siran dins Montmalier. "

Qu'es lo Jacon qu'eriá content, sas p'itas chambas ne'n lebretavan ! Ilhs partigueren tot tres... Quò faguet bon voiatge d'aiciá a las Teulieras, Iè ! quò faguet brave, quò fuguet lo grand toner de Diu ! per 'mor qu'um rancontret un sodard. La junja, coma quauque monde dau jorn d'aüei, n'aimava pas los sodards. 'La ne'n 'viá pas vut, la paubra béstia, e quand 'la fuguet davant 'quelas malinas rojas, 'la se metet d'espingar, de vostiar e de dançar, sens chabretaire, una borreia d'Auvernha que faguet fugir lo Jacon, que faguet esparsir los calaus e que fotet lo Pinpon tot eslonjat dins las romdres dau fossat.

A la fin, quand lo sodard se fuguet agroat darreir lo plais, tot 'chabet per se 'dobar. - Pinpon n'eriá mas un pauc eissebrat, um tornet 'massar los calaus qu'erian eissamat sus la rota e um 'ribet dins Montmalier davant chas la mair Barny. - Ten, se disset Pinpon au pitit, entra ton bissac de calaus ; despaicha-te, t'atende 'quí.

A 'quela ora , um fasiá lo destrenh de l'auberja e um 'viá seurtit dins lo fond dau colidor, ente fasiá un pauc brun, um de 'quilhs grands auseus verdinhard e mocandier qu'ilhs 'pelan daus perruquets.

Quand lo pitit 'riba vers la cosina, quauqu'un li creda : "Bonjour, Jaco". Eu se desvira, mas ne veu degun. Eu 'chaba d'entrar e balha sos calaus. En s'en tornant, dins lo colidor, um li creda denguera : "As tu déjeuné, Jaco ?" 'Questa vetz, tot sunsit, mon Jacon que veu la béstia davant se cujet tombar tot de cul. Plan esfredat, eu tira sa carqueta : "Ercusatz-me, Monsur, vos 'viá prengut per un auseu", se disset-eu.

"Ah ! ah! creda madama Barny dau fond de la cosina, il te parle le perroquet ?" Mas mon Jacon fotet lo camp coma si 'viá 'gut un burgaud esmalit dins sas malinas, e tot letejant eu disset a son pair : "L'i vòle pus rentrar dins 'quela garça de maison ! L'i a quauque sale diable montat sur 'n'eschala, tot endechat, tot ratatinat, que s'es 'bilhat emb de l'erba, qu'a un grand nas de còrna e que permena 'na gròssa chica de tabac dins sas bochas ! 'Nam nos-en, eu podriá seurtit e eu me fai paur... Dija, pair, qu'es benleu parent coma Madama Barny ? 'La lo 'pela lo pair Roquet."

Quand era pitit, fasiá de l'asma. Bon, ne'n fau totjorn mas mens. Lo medecin disset a mos pairs : "Lo fau mandar dins las Pirineus". Entau, a cinc ans, deguei passar l'estiu en Catalonha Nòrd, mai precisament a La Guingueta d'Ix (Bourg-Madame en francés) en Cerdanha, sens mos pairs dins un institut especializat dins las malaudias respiratorias daus mainatges. L'i tornarai quatre estius. L'i aprenguei a far dau veló. Prenián lo petit train jaune aus colors catalanas per 'nar nos permenar a Oceja o alhors. Ne'n ai tot plen de suvenirs, dau solelh de julhet mai daus auratges dau mes d'aust, daus juecs mai de la quine respiratoria... La Guingeta d'Ix es pas plan granda mas rasis i a 'na vila : Puigcerdà. Entre los dos, lo Segre.

Lo Segre es una de las frontieras naturalas de França. "Naturala" vòu dire que te fau molhar los pès per passar de l'autre costat. Ren mai. Perque, a cinc ans, comprenguei que las frontieras son pas naturalas dau tot ! L'autre costat era lo país de ma granda (murciana) mai de mon reir-oncle (barcelonés). Mas era l'autre costat. I aviá 'na brava gendarmariá rasis lo pitit pont per passar lo Segre e 'nar a Puigcerdà. Mai daus gardas civius. Sus un pont tant pitit. Coma si òm voliá pas que tu passes. Vesiá pas la diferéncia entre lo monde de 'queu costat e 'queu de l'autre. Eran catalans dau dos costat. Qu'era la Cerdanha dau dos costat. E perque tan de gendarmas a l'entrada dau país de ma granda ? Avián pas lo drech de l'i 'nar ?

Lo parc de l'institut se trobava lo long dau Segre. Aviá l'autre costat en fàcia de me tot lo temps. Perque pas traversar lo riu ? Podiá pas zo far perque lo parc era encerclat per un grilhatge. 'Laidonc, lançave daus pitits calhaus, loenh, loenh, per fin que tombessan de l'autre costat. Tot plen de pitits calhaus passeren la frontiera coma 'quò e la gendarmariá mai la garda civila jamai zo saugueren.

Enquera 'n'istòria dau pair Dugay d'a Borganuòu. La coneissiá per l'aver legir dins un libre de Panazô, Lou Bouéradour din lou toupi.

Coma me l'aviá fach remarcar lo Peiroton, me mancava tres premis de balhar. Benleu me diguet 'quò per ne'n aver un... Benleu... E m'en vau li ne'n balhar un, perque nos fai escotar tot plen de brava musica sus son blòg (e tanben perque espere un jorn 'nar chas se per gostar tot lo bon minjar que fai la Peirotona !!!).

Voldriá ne'n balhar un a 'na domaisela catalana que viu dins una capseta de cartró perque nos fai de las cronicas a l'entorn de 'quela v-òrra frontiera que copa nòstres país en dos. Mai 'la aima los comics. Benleu la rescontrariá un jorn...

Lo darrier serà per un tipe que fai 'na brava emission de radio sus Limòtges. Qu'es lo Tiston e son emission se 'pela Bolega te !