Ieu maitot !!!!

La femna qu'aima l'òme avant lo maridatge
Porte atteinte à l'identité nationale

L'òme qu'aima l'òme estrangier
Porte atteinte à l'identité nationale

L'òme que parla la lenga de son pair mai dau pair de son pair
Porte atteinte à l'identité nationale

Blu blanc roge
Nòstras vitas saulhan lo drapeu de l'identité nationale

Mas nòstre drapeu es roge dau sang daus oprimats
Mas nòstre drapeu es negre de nòstras coleras

Veiqui 'na fabla de Jan Focaud escricha a la debuta dau segle 19.
Sa morala es finalament un pauc feminista, çò qu'era pas possible emb la fabla de la Fontaine. Perque la graula occitana es 'na domaisela e lo corbeau frances un òme.

L'i avia 'na vetz 'na vielha graula
Perchada sur 'na granda gaula,
Que tenguet un fromatge en son bec
Ieu vos diria pas bien ente 'la lo raubet
Un renard, dessot, la vistava
Entre se-mesme eu complòtava
De lo li 'ver, mai lo li 'guet,
E veiqui coma eu s'i prenguet
" Adissiatz madama cornelha !
Daus auseus vos setz la mervelha ;
A mon eivis, ren de si beu
Que la femela d'un corbeu !
Quaus pes ! Quau testa ! Quau plumatge !
Sens mentir, si vòstre ramatge
Es a l'avenent
Tres certainament
Dessur tots los auseus vos n'emportatz la palha
Dins los bòscs n'i a p'un que vos valha
Ni paun, ni rossinhòu, ni cigne, ni senilh
N'i a mas vos que siatz lo fènix "
De s'entendre vantat, 'la suflava de jòia
Aitanpauc 'la ne'n paiet l'òia
Esser lo fènix daus auseus !
A ! 'la trobava quò tant beu !
De mielh chantar que tots la veiqui que se pica ;
Per mostrar sa bela musica
L'esbetida draiba lo bec
Ma fe lo fromatge tombet.
Plan content de l'aver finada
Mon dròlle de renard ne'n fai mas 'na gorjada
Mai denguera 'quel insòlent
Li fai, en la quitant, 'queu malin compliment :
" Aprenetz bela damoisela
Que ne'n còsta per esser bela,
Vòstre fromatge es 'na leiçon "
- Mai ne'n paiei plan la faiçon
Disset, en prenent la volada,
Nòstra graula tota escunlada
" Ne crese pas que p'un renard ! ...
Jamai pus ! ... Mas qu'era tròp tard. "

'Queu conte es per nos tots, mas surtot per las filhas ;
Los garçons las tròben gentilhas
E quand l'aurian lors nas ròtats
'Las son totas de las beutats
'Quela que pren plaser d'entendre 'queu lingatge
Que prenie garda a son fromatge.

Dempuei quauques jorns, dempuei son ospitalizacion, esperave sa mòrt. Aüei, sei triste. Avem perdut Aimé Césaire, un pensador daus grands. Lo descrubiguei quand era collegian, a la desvirada d'una explicacion de texte.

" (...) Au bout du petit matin, au-delà de mon père, de ma mère, la case gerçant d'ampoules, comme un pêcher tourmenté de la cloque, et la toit aminci, rapiécé de morceaux de bidon de pétrole, et ça fait des marais de rouillure dans la pâte grise sordide empuantie de la paille, et quand le vent siffle, ces disparates font bizarre le bruit, comme un crépitement de friture d'abord, puis comme un tison que l'on plonge dans l'eau avec la fumée des brindilles qui s'envole... Et le lit de planches d'où s'est levée ma race, tout entière ma race de ce lit de planches, avec ses pattes de caisses de Kérosine, comme s'il avait l'éléphantiasis le lit, et sa peau de cabri, et ses feuilles de banane séchées, et ses haillons, une nostalgie de matelas le lit de ma grand-mère (...) "

Fuguei frapat per la fòrça de sa poesia, de sos mots, de la credada de revòlta de chade frasa. Mai grand, legiguei 'queu Cahier d'un retour au pays natal en entier. Mai la Tragédie du Roi Christophe. Mai son Discours sur le colonialisme. Un discors essenciau per la dignitat. La dignitat dau pòple negre de segur, mas la dignitat de l'umanitat entiera subretot. Contra la barbaria. Trobar l'uman darrier nòstra diversitat. L'universau se tròba pas dins l'uniformizacion, l'assimilacion, dins 'n'identitat nacionala fabricada dins un ministèri, l'universau es çò qu'avem en comun, n'autres umans, tant dins la negrituda de Césaire coma dins nòstra occitanitat o catalanitat, dins nòstra identitat.

Subreviure

Subreviure per pas far despiech
Subreviure per far bona chara
Subreviure qu'es entau pas autrament
Subreviure en esperar la mòrt

Subreviure

Chas me, ai lo metòde Òc-Ben per aprener l'occitan. Trobei los disques a la biblioteca. Decidei de los manlevar. A maison, ne'n prenguei un, a l'azard, e lo botei dins lo lector. Era en provençau. Escotave sens portar 'tencion. Subran, trassaliguei. Aviá auvit Múrcia. Non, quò se pòt pas. Es un metòde d'occitan, pas de castelhan. Cerchei lo texte dins lo libre. Pagina 129. Legiguei : Alentorn de 1929 i aguèt la venguda gròssa dei trabalhaires de Múrcia.* Parlava ben de Múrcia. Mai parlava daus meus, de nòstra istòria. Alentorn de 1929 i aguèt la venguda gròssa dei trabalhaires de Múrcia. Pas qu'en Provença. A París coma ma granda. A Grenòble coma sos cosins. 'Quela frasa me desviret. I aguet tant de murcians per migrar que 'queu tipe ne'n parle dins un libre ? Zo sabiá pas. Pensave a ma granda, a son exilh que pòrta dins son còr dempuei tant d'annadas. Aviá pas nòu ans quand 'ribet en França. L'emocion me preniá a la coleta. Me la chaliá depausar sus lo papier. Zo faguei dins la lenga de 'quel òme que botet nòstra p'ita istòria de migrant dins son libre.

* Extrach dau libre Bogre d'ases d'Aimat Serre. IEO, A tots, 1974.

Alentorn de 1929 i aguèt la venguda gròssa dei trabalhaires de Múrcia.